2-01 การสอน PBL เรื่อง การใช้ซอฟต์แวร์ประยุกต์เพื่อสร้างสื่อการเรียนการสอน วิชา เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ระดับปริญญาตรี มรภ.เพชรบุรี

การสอน PBL เรื่อง การใช้ซอฟต์แวร์ประยุกต์เพื่อสร้างสื่อการเรียนการสอน  วิชา เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ระดับปริญญาตรี มรภ.เพชรบุรี


img_8971

คลิปการสอนรายวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยวิธี PBL 

https://www.facebook.com/tutor.newget/videos/400677856944301/

 

ตัวอย่างผลงานสื่อการเรียนการสอนของนักศึกษาที่เรียนรายวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

https://www.facebook.com/oil.rosebud/videos/o.262101787468576/1244648152256658/?type=2&theater&notif_t=like&notif_id=1485865102306423

https://www.facebook.com/tutor.newget/posts/1180932118669088?notif_t=page_wall&notif_id=1485270227130274

https://www.facebook.com/suwannee.meekul/videos/o.262101787468576/1352784484744971/?type=2&theater&notif_t=like&notif_id=1486008769819077

https://www.facebook.com/noopui.pothong/videos/o.262101787468576/1150579281677639/?type=2&theater&notif_t=like&notif_id=1485889536148161

 

จุดประสงค์การเรียนรู้

  1. ผู้เรียนสามารถเลือกประเภทของซอฟต์แวร์ที่สามารถนำไปใช้ได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายได้ถูกต้อง
  2. ผู้เรียนสามารถเลือกชื่อซอฟต์แวร์ที่ทำงานร่วมกับผู้ใช้ ซอฟต์แวร์ประยุกต์ และฮาร์ดแวร์ได้อย่างถูกต้อง

กิจกรรมการสอน

ปัญหาอย่างหนึ่งของการสอนรายวิชาคอมพิวเตอร์พื้นฐานระดับปริญญาตรี ของนักศึกษาคือการไม่สามารถนำความรู้ทางทฤษฎีไปปรับใช้ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นได้ เนื่องจากนักศึกษาจะเลือกจดจำเพียงเนื้อหาเพื่อเข้าสอบให้ผ่าน โดยเฉพาะการใช้ซอฟต์แวร์ ซึ่งซอฟต์แวร์ประยุกต์ในปัจจุบันเป็นเครื่องมือสำคัญที่นำมาพัฒนาเป็นสื่อการเรียนการสอนนักเรียนในโรงเรียนได้

ดังนั้นผู้สอนได้ทำการสอนรายวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งเป็นวิชาที่เรียนทฤษฎีและมีการลงมือปฏิบัติในห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ โดยใช้วิธีการสอนแบบโครงการ หรือ Project-Based Learning ในเรื่อง การฝึกเลือกประเภทของซอฟต์แวร์เพื่อนำไปใช้สร้างสื่อการเรียนการสอน ของนักศึกษาเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว มีรายละเอียดของกิจกรรมดังนี้

ก่อนทำการสอนในคาบเรียน

ผู้สอนจะอำนวยความสะดวกในเรื่องการจัดเตรียมอุปกรณ์เครื่องคอมพิวเตอร์ให้ครบตามจำนวนนักศึกษาทุกคนได้ใช้งาน และเตรียมโปรแกรมสำหรับการสร้างสื่อการสอนดิจิทัล อุปกรณ์เชื่อมต่อระบบอินเทอร์เน็ตเพื่อใช้สำหรับสืบค้นข้อมูลเนื้อหาที่จะทำสื่อ และupload เข้าเฟสบุ๊คซึ่งเป็นเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่เป็นที่นิยม และนักศึกษาสามารถ chat เพื่อสอบถามข้อสงสัยกับผู้สอนได้

ขณะทำการสอน

เมื่อถึงเวลาเรียนทฤษฎี ผู้สอนจะให้ความรู้แก่นักศึกษาได้รู้จักประเภทของซอฟแวร์ประยุกต์ พร้อมทั้งอธิบายเมนูแต่ละเมนู อธิบายคุณสมบัติของโปรแกรมต่าง ๆ ได้แก่ Adobe Photoshop, Corel Studio สำหรับตกแต่งภาพ, SnagIt , Ulead Video Studio สำหรับตัดต่อ VDO ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ประยุกต์ที่นิยมใช้กันทั่วไป

เมื่อให้ความรู้ในเรื่องซอฟแวร์ประยุกต์แล้ว ผู้สอนจะชี้แจงขั้นตอนของการทำสื่อการสอนแบบดิจิทัลโดยเริ่มตั้งแต่ดูวัตถุประสงค์ของเนื้อหา  วางแผน  ออกแบบสื่อการสอน จัดทำสตอรีบอร์ด และสร้างสื่อการสอน  รวมถึงแนะนำการupload ผลงานที่ทำลงบนเฟสบุ๊คของผู้สอนเอง เพื่อผู้สอนและเพื่อนนักศึกษาในชั้นจะได้แนะนำให้ไปปรับปรุงก่อนเผยแพร่เป็นสื่อทางการศึกษาต่อไป

หลังจากให้ความรู้เบื้องต้นแล้ว  ผู้สอนให้อิสระกับนักศึกษาแบ่งกลุ่มเพื่อร่วมกันสร้างสื่อการสอนดิจิทัลด้วยเงื่อนไขที่ว่าเป็นสื่อที่สามารถนำไปใช้ทำการสอนในชั้นเรียนได้จริง  สอดคล้องกับเวลาเรียนในห้องเรียนจริงในเนื้อหารายวิชาที่ตนเองเรียนอยู่ทั้งสาขาวิชานาฏศิลป์ รวมถึงสาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ผู้สอนให้นักศึกษาทุกคนมีส่วนร่วมในการระดมความคิดวางแผน ออกแบบสื่อ และจัดทำสตอรีบอร์ด โดยผู้สอนจะเข้าไปแนะนำแก่นักศึกษาเมื่อเกิดข้อสงสัยหรือต้องการความช่วยเหลือ  นักศึกษามีอิสระในการจัดหาอุปกรณ์มาร่วมในการสร้างสื่อดิจิตอลได้หากต้องการ

สุดท้ายผู้สอนทำการแจ้งเกณฑ์ประเมินสื่อการสอนดิจิทัลแบบรูบริค สกอร์ ให้นักศึกษาได้ทราบ เพื่อให้นักศึกษาประเมินผลงานตนเอง และประเมินผลงานเพื่อนนักศึกษากลุ่มอื่นในชั้น ผู้สอนก็ทำการประเมินผลงานของนักศึกษาแต่ละกลุ่มด้วยเช่นกัน โดยเน้นการมีส่วนร่วมในกิจกรรมมากกว่าตัวคะแนนที่เพื่อนๆหรืออาจารย์ให้ เพื่อให้เกิดบรรยากาศที่ดีในการเรียนอย่างสร้างสรรค์

เมื่อถึงชั่วโมงปฏิบัติ ผู้สอนจะประยุกต์การสอนโดยใช้รูปแบบ Constructionism บูรณาการเนื้อหาในรายวิชาให้เข้ากับทฤษฎีการเสริมแรงเป็นครั้งคราว หรือ Partially Reinforcement ของสกินเนอร์ ตั้งแต่ที่ผู้เรียนแสดงพฤติกรรมการเรียนรู้เริ่มต้น เช่น เมื่อนักศึกษาจัดทำ story board เสร็จ ผู้สอนจะเข้าไปประเมินผลการจัดทำ แล้วให้คำแนะนำที่เหมาะสมก่อนนำไปจัดทำสื่อ พร้อมทั้งจะให้คำชม และพูดให้กำลังใจ สิ่งนี้จะทำให้นักศึกษาเกิดความตั้งใจที่จะสร้างสรรค์ผลงาน  อยากรู้อยากเห็น  มีความคิดเชิงบวก และดำเนินขั้นตอนการสร้างชิ้นงานงานสื่อการสอนอย่างต่อเนื่องหาเพื่อให้นักศึกษาได้ปรับปรุงแก้ไขชิ้นงานให้ดีขึ้น

ระหว่างการสร้างสื่อการสอนดิจิทัล นักศึกษาจะพบปัญหาระหว่างสร้างชิ้นงาน เช่น ระบบอินเทอร์เน็ตล่มชั่วขณะ ไม่สามารถเซฟข้อมูลหรือรูปภาพได้ จะมีการมานั่งวิเคราะห์ร่วมกันแล้วแก้ปัญหาเฉพาะหน้า  เมื่อเวลาผ่านไปผู้สอนจะเดินสำรวจ นักศึกษาก็จะแจ้งสถานะความก้าวหน้าเป็นระยะ  ผู้สอนจะประยุกต์ในเรื่องของจริยธรรมทางด้านไอทีด้วยการให้นักศึกษาอ้างอิงแหล่งที่มาของภาพหรือข้อความที่นำมาจัดทำสื่อการสอนของกลุ่มตนเองในช่วงท้ายของคลิปวิดิโอ เพื่อปลูกฝังให้นักศึกษาตระหนักถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและให้เกียรติเจ้าของผลงานที่นำมาอ้างอิง

สุดท้ายผู้สอนให้นักศึกษาแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานของตนเองที่ได้จัดทำขึ้น พร้อมทั้งนำผลงานเผยแพร่ลงในเฟสบุ๊คต่อไป และเพื่อให้เพื่อนนักศึกษาได้ประเมินสื่อจากเกณฑ์ที่ผู้สอนชี้แจงไป รวมถึงแสดงความเห็นต่อสื่อการสอนเหล่านี้ วิธีการนี้จะทำให้นักศึกษามีส่วนร่วมในการแนะนำ  ปรับปรุงหรือเพิ่มเติมความสมบูรณ์ของสื่อการสอน  โดยเพื่อนในชั้นสามารถพบเห็นข้อคิดที่จะเป็นประโยชน์ได้ด้วย

เครื่องมือไอซีที

  1. เครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลจำนวน 40 เครื่อง ตามจำนวนนักศึกษา
  2. แผ่นโปรแกรมซอฟต์แวร์ประยุกต์ ได้แก่ Adobe Photoshop, Corel Studio สำหรับตกแต่งภาพ, SnagIt, Ulead Video Studio10 สำหรับตัดต่อ VDO
  3. ชุดโมเด็มและอุปกรณ์สนับสนุนระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

การวัดและประเมินผล

ใช้การประเมินผลแบบรูบริค สกอร์ ประเมินสามเส้าระหว่างนักศึกษากันเอง กับผู้สอน โดยนักศึกษาประเมินสื่อการสอนในกลุ่มตัวเอง  เพื่อนนักศึกษาในชั้นประเมินสื่อการสอน และผู้สอนประเมินให้คะแนนภายหลังจากที่นักศึกษาแต่ละกลุ่มนำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน

บันทึกอนุทินหลังการจัดการเรียนรู้

จะเห็นได้ว่ารูปแบบการสอน PBL นี้สามารถทำให้การถ่ายทอดและการรับรู้ความรู้ในชั้นเรียนเกิดประสิทธิภาพมากขึ้นดังนี้

  1. การสอนแบบ PBL สามารถโน้มน้าวใจให้นักศึกษาค้นพบสื่อการสอนด้วยตนเอง ภายในระยะเวลาที่กำหนด
  2. นักศึกษาเกิดทักษะและทัศนคติที่ดีต่อการใช้อุปกรณ์ ICT
  3. เป็นการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่การเตรียมตัวสำหรับออกฝึกสอนได้ดีต่อไปในอนาคต
  4. นักศึกษามีการช่วยเหลือกันในกลุ่มและนำเครื่องมือ ICT ใหม่มาปรับใช้เพื่อให้เนื้อหาวิชาที่นำมาทำสื่อการสอนน่าสนใจ เช่น ใช้โปรแกรม PowToon เข้าพัฒนางานจนสำเร็จออกมาเป็นชิ้นงานที่มีคุณภาพ
  5. นอกจากการนำเนื้อหา ภาพ ข้อความที่สืบค้นจากอินเทอร์เน็ตมาใช้โดยตรงในการสร้างสื่อการสอนแล้ว นักศึกษาสามารถสร้างโมเดลกระดาษ เพื่อสื่อเรื่องราวเดี่ยวกับละครพื้นบ้านไทย ออกมาเป็นสื่อการสอนที่ใช้ ICT เป็นฐานได้อีกเช่นกัน

ข้อมูลเพิ่มเติม

เนื่องจากผู้สอนต้องการให้รูปแบบการสอนเป็นแบบรวมองค์ความรู้ จึงบูรณาการหลายศาสตร์มาประยุกต์ร่วมในกิจกรรมการสอนครั้งนี้ ได้แก่  จิตวิทยา ทฤษฎีการเรียนรู้ของสกินเนอร์  เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร  การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้  คุณธรรมและการจัดการความมั่นคงสารสนเทศเข้ากับการสอนวิธีใช้โปรแกรมประยุกต์ในการสอนครั้งนี้ด้วย เพื่อให้นักศึกษาได้รับประโยชน์สูงสุดจากการเรียน และผู้สอนยังนำรูปแบบการสอน PBL ไปปรับใช้ในการสอนรายวิชาอื่น เช่น การประยุกต์ใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ในการศึกษา

ตัวอย่างผลงานสื่อการเรียนการสอนของนักศึกษาสาขาวิชาคอมพิวเตอร์ (ค.บ.)ที่เรียนรายวิชา การประยุกต์ใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ ในเรื่อง ทฤษฎีการเรียนรู้ 

https://drive.google.com/file/d/0B6I4BuLWd9UocWE0N1RTNVg5VEk/view

รายชื่อเจ้าของผลงาน

อาจารย์ ดร.สราวุธ แผลงศร  สาขาวิชาคอมพิวเตอร์  คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

หมายเลขโทรศัพท์

0817890958  e-mail  sarawut_p789@hotmail.com